Door Ellen Brons.

Mysterie rond Harmonie Koning Willem III ontrafeld

Speurneus ontdekt de wortels van onze Harmonie

Sinds ik in 2000 in het boek 100 jaar parochie onder andere het onderdeel 'harmonie' onder mijn hoede had genomen, hield mij de vraag bezig hoe en wanneer de Harmonie was ontstaan.
Deze vraag werd nog dringender toen ik zelf deel uit ging maken van deze vereniging, waarbij ik tot de ontdekking kwam dat ik niet de enige was die met de ontstaansgeschiedenis worstelde.
Ook Dorien Gremmen hield zich hiermee bezig en, naar ik later ontdekte, Rinie van Haren eveneens.
Nadat ik een tijdje geleden een stuk over de Puiflijkse fanfare KNA had geschreven voor Tweestromenland ( met daarin een verhaal over het vaandel van Leeuwen!) vond ik het tijd worden het speurwerk daadwerkelijk aan te pakken, dus op naar de archieven van Beneden-Leeuwen en Wamel, die zich nu in het archief in Nijmegen bevinden.
Het bleek dat de archieven nog niet geïnventariseerd waren, dus moest ik speciale toestemming aanvragen. Gelukkig ben ik in de loop der jaren een redelijk bekende verschijning geworden in de archieven, dus dat was snel geregeld. maar nu verder.
De geschiedenis na 1900 is voor een groot deel bekend, maar voor die tijd? Na enige uren zoeken in Raadsverslagen gaf ik de moed op en vertrok teleurgesteld naar huis.
Het verhaal liet mij niet los en kort geleden deed het archief Nijmegen een fantastische daad ... het plaatste 'De Gelderlander' Vanaf ongeveer 1850 op internet, met zelfs een zoekmachine!
Das was een kolfje naar mijn hand, alleen is de zoekfunctie wel beperkt.
Zoeken op Harmonie en Leeuwen gaf vele treffers, maar de zoekfunctie is per pagina en daar kunnen deze woorden ook in een heel ander verband voorkomen. Toch alles doorgespit en wat me heel erg opviel was het feit dat Harmonie en Mannenkoor vaak samen genoemd werden. Dit gaf de burger moed en de inspiratie om verder te zoeken op mannenkoor. Hierbij vond ik als eerste het volgende:
De Gelderlander 11 december 1864. Leeuwen 6 Dec. Bij beschikking van 26 Nov. jl. heeft Z.M. aan de zangvereeniging Maas & Waal Mannenkoor vergunning verleend, bij hare aangenomen naam dien van Z.M. te voegen, en aldus den naam te mogen voeren van maas en Waal mannenkoor Willem III.
De naam dateert dus uit 1864, tenminste als ik de verbinding tussen het Mannenkoor en de Harmonie kon bewijzen! Toen kwam, dankzij die voor buitenstaanders onverklaarbare rivaliteit tussen Wamel en Leeuwen het verlossende woord van een anonieme inzender. Deze man heeft in ieder geval voor de geschiedenis van de Harmonie naam gemaakt.
(De festiviteiten van 12 mei en 28 Oct. betroffen respectievelijk de viering van het 25-jarig koningschap van Willem III en de onthulling van het ons welbekende Watersnoodmonument aan de Dijk en de L. staat voor Leeuwen).
Nu is het duidelijk waarom niemand iets kon vinden over de oprichting van de Harmonie, want die is 'gewoon' als onderdeel van een reeds bestaande vereniging ontstaan en pas later zelfstandig geworden. Is 135 jaar volgend jaar ook geen reden voor een feestje??
Wanneer 'koning' aan de naam is toegevoegd is natuurlijk ook nog interessant om uit te zoeken (voor een ander). Jammer dat er geen filmbeelden bestaan uit die tijd, want het eerste officiele optreden van de Harmonie was beslist spectaculair! Ik wil jullie het volgende bericht uit de Tielsche Courant van 1 november 1874 niet onthouden:

Men schrijft ons uit Leeuwen van 28 Oct.: Onder begunstiging van prachtig herfstweder had heden alhier de plegtige onthulling plaats van het, ter gedachtenis aan den watersnood in 1861, opgerigte monument, bestaande in een, op een vierkant, van toepasselijke inscripties voorzien voetstuk, opgerigte zuil, die met sierlijke, vergulde kroon gedekt is. De Voorzitter der commissie, de heer de Jong, hield daarbij een gepaste en bezielde toespraak, waarna ook de heer Ribbius van Tiel het woord voerde, terwijl de feestelijkheid door een eerewacht, muziek en vlaggen werd opgeluisterd. Het instorten eener tribune waarop zich talrijke toeschouwers bevonden, had gelukkig geen persoonlijke ongevallen ten gevolge.

En nou gan wij feestvieren...ja toch bestuur?